Dlaczego mimo ogromnej ilości wody na Ziemi jej dostępność może być problemem? Co dzieje się z wodą podczas suszy i intensywnych opadów, jak las pomaga ją zatrzymywać i dlaczego bóbr może być nazywany „wodnym inżynierem”? Warsztat „Klimat i woda” pozwala uczniom spojrzeć na wodę nie tylko jako codzienny zasób, ale jako jeden z najważniejszych elementów funkcjonowania przyrody i miasta.

Materiały zostały przygotowane z myślą o nauczycielach i osobach prowadzących zajęcia edukacji ekologicznej z uczniami klas VI–VII szkoły podstawowej. Warsztat trwa około 45 minut i jest trzecim spotkaniem w cyklu poświęconym klimatowi i przyrodzie. Jego głównym tematem jest znaczenie wody, problemy związane z jej niedoborem i szybkim odpływem oraz rola naturalnych elementów krajobrazu w jej zatrzymywaniu.

Zajęcia rozpoczynają się od przyjrzenia się zasobom wody na Ziemi i rozmowy o tym, dlaczego dostęp do wody słodkiej jest ograniczony. Uczniowie zastanawiają się następnie, skąd biorą się współczesne problemy wodne. Omawiane są m.in. ocieplenie klimatu, rzadsze, ale bardziej intensywne opady, szybki spływ powierzchniowy, intensywne parowanie oraz nadmierne wykorzystywanie zasobów wody. Prowadzący pokazuje również przykłady niskiego stanu rzek i porównuje funkcjonowanie rzeki naturalnej oraz regulowanej, zwracając uwagę na to, że znaczenie ma nie tylko ilość opadów, ale również zdolność krajobrazu do zatrzymywania wody.

Jednym z tematów warsztatu jest również ślad wodny, który pozwala pokazać, że zużycie wody wiąże się nie tylko z piciem, kąpielą czy podlewaniem roślin. Woda jest potrzebna także do produkcji żywności, ubrań i wielu przedmiotów codziennego użytku. Dzięki temu uczniowie mogą zastanowić się nad związkiem między swoimi codziennymi wyborami a zużyciem zasobów naturalnych.

Duża część zajęć poświęcona jest temu, w jaki sposób przyroda pomaga magazynować wodę. Uczniowie poznają rolę lasu, gleby, ściółki, mchu, torfowców, martwego drewna i roślin w spowalnianiu odpływu oraz ograniczaniu skutków suszy. Konspekt warsztatów - warsztat … Szczególnie ważnym elementem warsztatu jest doświadczenie „Jak bardzo spragniony jest mech?” – suchy mech jest ważony, następnie moczony w wodzie i ważony ponownie. Na podstawie obserwowanej zmiany uczniowie samodzielnie formułują wniosek o jego zdolności do zatrzymywania wody.

Kolejnym bohaterem zajęć jest bóbr – „wodny inżynier”. Uczniowie dowiadują się, w jaki sposób budowane przez bobry tamy zatrzymują wodę, zwiększają retencję, tworzą rozlewiska i pomagają ograniczać skutki suszy. Warsztat pokazuje również szerszą sieć zależności – na zmianach wprowadzanych przez bobry mogą korzystać m.in. ryby, płazy, owady wodne, ptaki, rośliny wilgociolubne, a także ludzie.

Na zakończenie uczniowie pracują w grupach nad zadaniem „Woda, przyroda, ludzie – sieć zależności”. Każda grupa analizuje jedno zjawisko – np. suszę, zanieczyszczenie wody, osuszanie terenów podmokłych, tamę bobrową, torfowisko lub ulewę i powódź – i zastanawia się, jakie konsekwencje może ono mieć dla wody, zwierząt, roślin i ludzi. Dzięki temu uczniowie uczą się patrzeć na środowisko jako na system wzajemnie powiązanych elementów, a zajęcia kończą pytaniem: „Czy i w jaki sposób mogę oszczędzać wodę?”